Patriotyzm kiedyś i dziś. Czy wciąż oznacza to samo?

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Patriotyzm - słowo regularnie powracające przy okazji obchodów Święta Niepodległości. Czym tak naprawdę jest i w jaki sposób pojęcie patriotyzmu zmieniło się w ciągu ostatnich dziesięcioleci? Bycie uczynnym i świadomym obywatelem oraz myślenie o dobru swojej ojczyzny w ramach dobra globalnego, to tylko niektóre wyzwania, które stoją przed pojęciem nowoczesnego patriotyzmu.

Wielu Polaków kojarzy patriotyzm z poszanowaniem tradycji, miłością do ojczyzny oraz gotowością do jej obrony. Dziś o patriotyźmie mówi się dużo, wciąż jednak mocno opierając się na tradycyjnej definicji tego pojęcia. Tymczasem dziś Polska jest niezależnym, rozwijającym się państwem, w którym miłość do ojczyzny można wyrażać w inny sposób niż poprzez obronę własnych granic. Zapytaliśmy Polaków, czym jest według nich nowoczesny patriotyzm.

To umiejętność dostosowania swojego patriotyzmu do dzisiejszych czasów, oczywiście bez takiej ekstremy jak Marsz Niepodległości narodowców, ale też bez takiej ekstremy w drugą stronę środowisk lewicowych. Trzeba wypośrodkować, być mądrym patriotą no i tyle.

– Na pewno jesteśmy obywatelami świata, jesteśmy Europejczykami, ja jestem z Gdyni, ale jestem Polakiem, także to chyba w tych wszystkich wymiarach trzeba rozpatrywać.

Na pewno dbać o środowisko, pomagać innym, udzielać się jako obywatel – odpowiadają.

W przypadku takiego zwykłego, że tak powiem, codziennego patriotyzmu, ważne są chyba trzy rzeczy. Po pierwsze to, że właśnie patriotyzm powinien być takim uczuciem pozytywnym, integrującym społeczność, a jednocześnie takim, który nas nie kieruje przeciwko komuś. Patriota to jest ktoś, kto oczywiście dba o własne państwo, dba o społeczeństwo, dba o własne otoczenie, bo przecież tak naprawdę to też się składa na nasze małe ojczyzny, ale jednocześnie nie czyni tego w kontrze do kogoś innego. Natomiast oczywiście można też później szukać jakiś takich już działań bardzo konkretnych, na przykład przestrzeganie prawa, płacenie podatków, uczestnictwo w wyborach, różnego rodzaju działania w ramach społeczeństwa obywatelskiego zmierzające do pomocy innym ludziom – mówi prof. Robert Alberski, politolog, Uniwersytet Wrocławski.

Mimo upływu czasu, Polacy wciąż są podzieleni w rozumieniu, czym jest dla nich patriotyzm. W ostatnich latach pojęcie to zostało mocno przywłaszczone przez prawą stronę sceny politycznej. Stąd pojawia się pytanie, gdzie przebiega granica między patriotyzmem a nacjonalizmem?

Rzeczywiście coraz częściej patriotyzm kojarzy się z takim ujęciem narodowo-katolickim, a przecież patriotyzm wyrażają również ci obywatele, którzy protestują i walczą o prawa kobiet, prawa mniejszości, to przecież też obywatele Polski, którzy wyrażają swoje poglądy. Także rzeczywiście trochę ten obraz został ograniczony do prawej strony sceny politycznej, natomiast to przecież nie jest jedyna forma patriotyzmu. Coraz większa liczba Polek i Polaków angażuje się chociażby w kwestie dotyczące ekologii, dbania o środowisko, często angażujemy się również w zbiórki charytatywne – mówi prof. Patrycja Matusz, politolog, Uniwersytet Wrocławski.

To jest pojęcie, które w ostatnich latach trochę zmieniło swoje znaczenie, niestety stało się jednym z takich pojęć, które służy w gruncie rzeczy nie tyle łączeniu, co podziałowi. Dlatego że to pojęcie patriotyzmu zostało wbudowane w ten taki fundamentalny spór polityczny, który się w Polsce toczy między siłami rządzącymi a opozycją, które najogólniej rzecz biorąc, zarzucają sobie nawzajem właśnie ten brak patriotyzmu, a więc w tym sensie z punktu widzenia zwolenników władzy, patriotą jest ten, który tę władze wspiera, a nie-patriotą ten, który się jej przeciwstawia. Kiedy patrzy na to opozycja to jest zupełnie na odwrót, czyli jak gdyby w pewnym sensie sobie strony tego uznania odmawiają – dodaje prof. Robert Alberski.

Zmiany klimatyczne, pandemia koronawirusa oraz kryzys migracyjny – to tylko niektóre problemy, które już dziś dotykają zarówno Polskę, jak i cały świat. To czas, w którym trzeba myśleć o naszym kraju jako o elemencie układanki globalnej, której jesteśmy nierozłączną częścią.

Najnowsze wiadomości

Najnowsze programy