Małe początki wielkich lasów

Postępujące susze, ekstremalne uderzenia gorąca i zmiany klimatyczne, z którymi Lasy Państwowe nie miały nigdy wcześniej do czynienia na tak dużą skalę. Tradycyjna uprawa sadzonek w gruncie po prostu przestaje wystarczać. Odpowiedzią na te wyzwania stają się szkółki kontenerowe.

::addons{"type":"youtube","url":"https://youtu.be/VfTjesdghTI"}

— Zaletą szkółki kontenerowej jest to, że możemy wyprodukować sadzonki w pojemnikach z zabezpieczonym systemem korzeniowym. To sadzonki z tak zwaną bryłką, czyli z elementem gleby leśnej oraz mikoryzami – symbiozą drzewa z grzybami, które wspomagają jego wzrost. Produkcja sadzonek z zakrytym systemem korzeniowym sprawia, że przyrastają one bez tak zwanego szoku "przesadzeniowego", co bardzo korzystnie wpływa na późniejsze efekty w lesie — tłumaczy Robert Szlachetka, Zastępca dyrektora ds. gospodarki leśnej w RDLP we Wrocławiu.

Produkcja w regionie została precyzyjnie podzielona ze względu na warunki terenowe i potrzeby gatunkowe:

Miłogostowice (Nadleśnictwo Legnica): produkcja nizinna, skupiona przede wszystkim na sadzonkach sosny.

Kostrzyca (okolice Kowar i Nadleśnictwa Śnieżka): hodowla gatunków górskich – świerka oraz buka.

Jugów (Nadleśnictwo Jugów): mniejszy obiekt produkujący w systemie kontenerowym świerka oraz gatunki liściaste (m.in. buka).

Szkółka kontenerowa w Miłogostowicach zaopatrujących średnio w roku 15 nadleśnictw. Proporcje siewu i tempo pracy reguluje nowoczesna technologia.

— Szkółki kontenerowe dają możliwość wyprodukowania bardzo dużej ilości materiału bardzo dobrej jakości w krótkim czasie. Takie sadzonki cechują się większą odpornością, stabilnością i lepszą przeżywalnością — wyjaśnia Hubert Kawalec, zastępca nadleśniczego Nadleśnictwa Legnica.

Proces zaczyna się w hali siewu. Zautomatyzowana linia dozuje nasiona (np. sosny) za pomocą specjalnych obrotowych wałków i wężyków bezpośrednio do cel w wielodoniczkach. Następnie donice trafiają do namiotów foliowych, gdzie nasiona kiełkują i pojawiają się pierwsze siewki. Wilgotna, dobrze uformowana bryłka z sadzonką (gotową do wywozu) daje gwarancję szybkich przyrostów w terenie.

Ważnym etapem przygotowania materiału do trudnych warunków jest jego zimowanie. Zanim sadzonki trafią do lasu, spędzają zimę w specjalnej chłodni składającej się z dwóch hal, które mogą pomieścić łącznie około 1,5 miliona drzewek.

W pomieszczeniach panuje stała temperatura -2,5°C oraz wilgotność powietrza sięgająca 96%, co zapewniają podwieszone pod dachem klimatyzatory. Przechowywanie w takich warunkach pozwala bezpiecznie przetrzymać zimę i idealnie zahartować materiał przed wiosennym sadzeniem.

W Polsce działa już ponad 20 szkółek kontenerowych. Umożliwiają one wyhodowanie w krótkim czasie drzew o stabilnym systemie korzeniowym i wysokiej odporności na suszę.

— Udział materiału sadzeniowego wyprodukowanego z zakrytym systemem korzeniowym będzie z biegiem lat coraz większy — podsumowuje Hubert Kawalec.