Gościem Telewizji Echo24 był Marcin Stanecki, szef Państwowej Inspekcji Pracy.

Co zrobi prezydent Nawrocki?

- To jest pytanie, które zadaje sobie dzisiaj każdy, kto śledził losy ustawy reformującej Państwową Inspekcję Pracy. To pytanie się pojawia najczęściej. W poniedziałek było spotkanie ministra z Kancelarii Prezydenta z organizacjami pracodawców. Nie umiem powiedzieć, jaka będzie ostateczna decyzja pana prezydenta. Dzisiaj chyba nikt jej jeszcze nie zna. Dlatego też temat jest rozpoznawany przez Kancelarię Prezydenta po to, żeby pan prezydent podjął jak najlepszą decyzję. Jestem optymistą z natury i uważam, że pan prezydent tą decyzję podpisze, bo to jest reforma, która przyniesie korzyści i pracownikom, znaczy osobom, które pracują na kontraktach cywilno-prawnych i pracodawcom. Więc to jest akt prawny, który moim zdaniem naprawdę przyniesie szereg profitów w każdej ze stron stosunku pracy.

Jest to na pewno daleko idąca zmiana, tylko że nie jest to zmiana, jeżeli chodzi o uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy. To nie jest taka zmiana, jak wiele osób oczekuje, że obudzi się w innej Polsce, w innym kraju, bo Państwowa Inspekcja Pracy dostała więcej możliwości działania, żeby być skuteczniejsza, efektywniejsza i pomożemy wszystkim osobom, które tej pomocy potrzebują. Nie, to jest proces rozłożony na lata. Ja osobiście szacuję, że żeby mówić o takich wynikach tej nowelizacji, to trzeba uzbroić się w dużą cierpliwość, bo to jest proces rozłożony moim zdaniem na 5 do 10 lat. To jest długotrwały proces, dlatego że my rocznie przeprowadzamy 60 tys. kontroli. Mamy ponad 17 mln zatrudnionych. 770 tys. podmiotów, które zatrudniają do 250 pracowników. 

"Jesteśmy strażnikiem uczciwej konkurencji"

(...) Ale pamiętajmy, że my jesteśmy strażnikiem uczciwej konkurencji. To wielu pracodawców do nas się zwraca z takim żalem, czasem z pretensjami i mówi do mnie tak: "Panie inspektorze, za płotem mój sąsiad żadnych przepisów nie przestrzega. Dlaczego nie ma kontroli? Dlaczego to tolerujecie?" My nie jesteśmy w stanie wszystkich skontrolować, ale dzięki tej reformie, dzięki analizie ryzyka, czyli dzięki algorytmowi, narzędziu, które pozwoli nam typować podmioty, gdzie dochodzi z największym prawdopodobieństwem do oszustw, do nieprzestrzegania przepisów, to te kontrole będą efektywniejsze, bo będą nakierowane na te podmioty, które są najprawdopodobniej nieuczciwe, a współpraca z ZUS-em, moim zdaniem, i z KAS-em przyniesie mega wymierne efekty. Tym bardziej, że ZUS, proszę zauważyć, ogłosił wyniki zeszłorocznych kontroli. 93% kontroli z ZUS-u to były, nazwijmy to wprost i bez ogródek, strzały w dziesiątkę, bo zakończyły się znalezieniem nieprawidłowości. Czyli efekt tego będzie taki, że ten uczciwy pracodawca zobaczy inspektora pracy wtedy, kiedy będzie miał ochotę go poznać albo będzie potrzebował jego pomocy, bo my też pomagamy pracodawcom. Udzieliliśmy w zeszłym roku blisko 350 tysięcy porad pracodawcom za darmo.

"Są pewne standardy, których należy przestrzegać"

- Nie ulega wątpliwości, że w XXI wieku są pewne standardy, których należy przestrzegać. Nie może być tak, że umowa o pracę, jak się często zdarza, jest formą nagrody dla osoby, która się wyróżnia. Ja na targach budowlanych w Poznaniu rozmawiałem z prezesem dużej firmy, który mówił, że popiera z całego serca reformę, bo on jest uczciwy i daje umowę zlecenia tylko na próbę. Jak ktoś się sprawdzi, dostaje umowę o pracę. Nie mówię, że nie zarzucam mu złej woli, tylko chcę pokazać, jaka jest skala niewiedzy. Skoro poważny biznesmen zatrudniający kilkaset osób na umowę o pracę zatrudnia tych początkujących na umowę cywilnoprawną, żeby ich zweryfikować. A mamy umowę o pracę na okres próbny, która ma służyć temu, żeby sprawdzić, czy dana osoba się nadaje do pracy. Mamy wiele możliwości działania. 

DINO

- No niestety muszę powiedzieć to z przykrością, pani Katarzyna, bo tak ma na imię pani kierownik, z Sochaczewa, zresztą bardzo ładne miasto blisko mojego rodzinnego, niestety nie jest sygnalistą. To jest informacja nieprawdziwa. A dlaczego to mówię? Ustawa o ochronie z sygnalistów nie obejmuje prawa pracy. Tak było w projekcie. Sam byłem osobą, która ten projekt procedowała razem z panią minister, bo byłem dyrektorem Departamentu Prawa Pracy, który od początku dwa i pół roku zajmował się tą ustawą. Niestety prawo pracy zostało w trakcie prac z parlamentarnych wykreślone jako budzące najwięcej wątpliwości i dzisiaj osoba, która zgłasza naruszenie, tam było naruszenie dotyczące BHP, bo była niska temperatura, nie może korzystać z ochrony, jaka przysługuje sygnaliście.

W pierwotnej wersji projektu było bezpieczeństwo i higiena pracy, a pani Katarzyna mieściłaby się w tym katalogu, bo zgłosiła zbyt niską temperaturę. Nie zostawimy pani Katarzyny na lodzie. To nie jest tak, że państwo może nie reagować. Ja złożyłem deklarację w poniedziałek, że nawet osobiście w razie potrzeby będę jej pełnomocnikiem procesowym. Kontaktujemy się z panią Katarzyną, jest przez nas zaopiekowana, więc my tutaj na pewno jej pomożemy. Czy zdecyduje się pani Katarzyna na wybór mnie jako jej pełnomocnika, to jest jej decyzja. Na razie jesteśmy na etapie przygotowywania odwołania od tego pisma. 

LUKA PŁACOWA

- Idea jest słuszna, bardzo zasadna i się cieszę, że będziemy tę ustawę wdrażać. Natomiast problem dotyczy tego, że ten proces obejmie wszystkich pracodawców. Nawet jak się ma jednego pracownika i wdrożenie tego projektu będzie się wiązało z koniecznością wartościowania stanowisk, co nie jest łatwym zadaniem. Bo nie jest to niestety zagadnienie prawne. To jest zagadnienie z zakresu zarządzania. Bardzo ważne jest, żeby ten proces wartościowania był jak najbardziej rzetelny, uczciwy, żeby naprawdę sprawdzić, czy ludzie zatrudnieni na tych samych stanowiskach lub na stanowiskach, gdzie praca jest tej samej wartości, zarabiali tyle samo. 

(...)