Zabezpieczenie powództwa w sprawie frankowej — jak przestać płacić raty w trakcie procesu

Na czym polega zabezpieczenie powództwa

Zabezpieczenie to postanowienie sądu wydawane na czas trwania procesu, które tymczasowo reguluje sytuację stron. W sprawach o ustalenie nieważności umowy kredytu polega ono najczęściej na wstrzymaniu obowiązku spłaty rat kapitałowo-odsetkowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Sąd może również zakazać bankowi wypowiedzenia umowy kredytu z powodu zaprzestania spłaty oraz przekazywania informacji o zadłużeniu do Biura Informacji Kredytowej i innych rejestrów. Postanowienie takie ma charakter tymczasowy i nie przesądza o wyniku sprawy, ale w praktyce wywiera ogromny wpływ na sytuację kredytobiorcy.

Dwie przesłanki, które trzeba wykazać

Kodeks postępowania cywilnego wymaga spełnienia dwóch warunków. Pierwszy to uprawdopodobnienie roszczenia — nie udowodnienie, lecz wykazanie, że powództwo jest prawdopodobnie zasadne. W sprawach frankowych sprowadza się to zwykle do wskazania w umowie typowych klauzul przeliczeniowych i powołania ugruntowanej linii orzeczniczej dotyczącej analogicznych wzorców. Drugi warunek to interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, czyli wykazanie, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania. Kredytobiorca wskazuje tu przede wszystkim na to, że dalsze spełnianie świadczeń na podstawie umowy, której nieważność jest przedmiotem sporu, prowadzi do narastania roszczenia i konieczności rozszerzania powództwa.

Kancelaria prowadzi sprawy frankowe wraz z wnioskami o zabezpieczenie powództwa, składanymi już na etapie pozwu.

Kiedy szanse na zabezpieczenie są najwyższe

Praktyka orzecznicza wypracowała wyraźne kryterium: sądy szczególnie chętnie udzielają zabezpieczenia wtedy, gdy suma dotychczasowych wpłat kredytobiorcy przekroczyła już kwotę kapitału wypłaconego przez bank. Logika jest prosta — skoro kredytobiorca oddał bankowi więcej, niż od niego otrzymał, to nawet przy założeniu nieważności umowy bank nie ponosi żadnej szkody wskutek wstrzymania dalszych rat. W takich sprawach udzielenie zabezpieczenia jest dziś rozwiązaniem typowym. Nie oznacza to jednak, że wcześniejsze wstrzymanie spłat jest wykluczone; sądy udzielają zabezpieczeń również przed osiągnięciem tego progu, oceniając całokształt okoliczności.

Wpływ orzecznictwa TSUE

Podstawy do udzielania zabezpieczeń wzmocniło orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które wielokrotnie podkreślało, że krajowe przepisy proceduralne nie mogą czynić ochrony konsumenta iluzoryczną. Trybunał wskazywał, że dalsze wykonywanie umowy dotkniętej nieuczciwymi warunkami przez cały czas trwania procesu osłabia skuteczność ochrony wynikającej z dyrektywy 93/13/EWG. Istotne znaczenie ma również orzecznictwo ograniczające możliwość wywoływania przez bank skutków prawnych wezwań do zapłaty kierowanych do konsumenta przed prawomocnym stwierdzeniem nieważności umowy — kredytobiorca korzystający z zabezpieczenia nie musi obawiać się, że w tym czasie narastają przeciwko niemu odsetki.

Wniosek — co powinien zawierać

Wniosek składa się najczęściej razem z pozwem, choć możliwe jest jego złożenie także w toku postępowania, a nawet przed wytoczeniem powództwa. Powinien precyzyjnie określać żądany sposób zabezpieczenia — wskazanie samego wstrzymania płatności rat, bez sprecyzowania zakresu i okresu, bywa źródłem problemów wykonawczych. Warto objąć wnioskiem również zakaz wypowiedzenia umowy oraz zakaz zgłaszania danych do rejestrów dłużników. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające wysokość wypłaconego kapitału i sumę dotychczasowych spłat, czyli przede wszystkim zaświadczenie banku. Na postanowienie oddalające wniosek przysługuje zażalenie.

Co po uzyskaniu zabezpieczenia

Postanowienie o zabezpieczeniu jest wykonalne z chwilą wydania i stanowi legalną podstawę zaprzestania spłaty. Bank nie może z tego powodu wypowiedzieć umowy ani dokonywać negatywnych wpisów w rejestrach; naruszenie zakazu może rodzić po jego stronie odpowiedzialność odszkodowawczą. Środki, które dotąd pochłaniała rata, pozostają w budżecie kredytobiorcy przez cały czas trwania procesu — przy typowej sprawie oznacza to zatrzymanie kilkudziesięciu tysięcy złotych. Zabezpieczenie upada dopiero wraz z prawomocnym zakończeniem postępowania, po którym następuje ostateczne rozliczenie stron.

Sprawy frankowe prowadzimy dla klientów z całego regionu, w tym sprawy frankowe w Katowicach. Aby ocenić, czy w Twojej sprawie możliwe jest wstrzymanie spłaty rat, skontaktuj się z kancelarią.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.